Bulletin Buzz podcasts
Municipal News

Swellendam Munisipaliteit lê konsepbegroting voor vir insette

E Theunissen; 12 April 2022

Tweede rondte GOP/Begrotingsvergaderings wat inwoners die geleentheid gee om terugvoering/insette te gee rakende die 2022/2027 Konsep GOP/ 2022-2023 Konsepbegroting het Maandag, 11 April 2022, in die Swellendam Stadsaal afgeskop met die inligtingsessie vir Wyk 1.

Geskrewe insette op die voorgestelde konsepbegroting sluit einde April 2022, vir goedkeuring deur die Raad die einde van Mei.

As deel van die voorlegging, behartig deur Swellendam Munisipaliteit se Hoof Finansiële Beampte, Elmarie Wasserman, was die voorgestelde tariefverhogings vir die 2022/2023 boekjaar.

Volgens Wasserman was moeilike besluite geneem om die begroting te maak klop.  “Die grootste uitdaging is die klein inkomstebasis waarmee die munisipaliteit moet werk.  Die distrik is heeltemal afhanklik van sy residensiële basis, met Swellendamdorp as die grootste bydraer (51% van die totale inkomstebasis vanaf sowat 6000 eenhede).  Die tweede grootste is die landbousektor met 20%, gevolg deur Malgas (12%), Barrydale (8%), Infanta (5%), Suurbraak (4%) en Buffeljagsrivier (weglaatbaar min).”

Beraamde inkomste vir 2022-2023 beloop R402,3 miljoen.

Die grootste inkomstestroom is vanaf elektrisiteit R114 532 151 / 28%), gevolg deur oordragte en subsidies (R103 504 000 / 26%) en eiendomsbelasting (R50 192 655 / 12%).  Ander strome sluit in boetes, rente verdien, vullis, sanitasie, water en lisensie- en agentefooie.

Operasionele uitgawes vir die tydperk beloop R376,5 miljoen.

Die top drie uitgawesegmente is personeelkostes (36%), grootmaat elektrisiteitsaankope (24%) en agterstallige debiteure (12%).

Met min kapitalebronne tot hul beskikking (hoofsaaklik afkomstig vanuit regeringstoelaes), is daar uit die aard van die saak ook min fondse om te bestee aan kapitale projekte.  Die munisipaliteit moet dus versigtig te werk gaan om te verseker dat daar aandag gegee word aan die mees dringende dienste en versoeke.

Totale CAPEX toelaes vir 2022/23 is R59 536 981, vir 2023/24 –  R22 998 240 en vir 2024/25 – R19 749 310.

Hoofsaaklik gaan die volgende kapitaalprojekte aandag geniet:

  • Opgradering van paaie in Smitsville (Barrydale) – R5.2m;
  • Opgradering van die watervoorsieningslyn vir Railton – R6.7m;
  • Opgradering van Barrydale se grootmaatwatervoorsiening – R5.6m;
  • Rehabilitasie van Andrew Whytestraat – R1,5m;
  • Water, riool en paaie voorsiening vir die 950 huise projek in Railton – R32.8m;
  • Rioolopgradering in Railton – R0.8m.

Voorgestelde instandhoudingsbegroting van die distrik se infrastruktuur is:

Die Munisipale Bestuur is egter ook kreatief in hul denke om meer inkomste te bewillig vir onder andere een van die hoofknelareas in die distrik – instandhouding van paaie.  Tans onder bespreking is die instel van ‘n nuwe infrastruktuurheffing, waarby deernishuishoudings sowat R10 per maand betaal, en ander inwoners R15 per maand.  Uit die heffing word geraam om ‘n verdere R1.5m in jaar 1 te genereer, R2.5m in jaar 2 en R3.5m in jaar 3.

Die algemene konsensus van die handjie-vol inwoners wat die eerste vergadering bygewoon het, is dat Wasserman en die bestuurspan vertroue inboesem om onder moeilike omstandighede die beste vir Swellendam te doen binne ‘n uiters uitdagende ekonomiese bestek.

“Soos by die meeste munisipaliteite in ons land is geld skraps. Meer as skraps. Moelikheid is ‘n haarbreedte weg. Plattelandse munisipaliteite met klein belastingsbasisse kry die wind van voor. En tog dink ek ons is hier op Swellendam, ten spyte van uitdagings en geregverdigde klagtes, in uitstekende hande. Dankie Elmarie!”

Die wyksinligtingsessies is geskeduleer tot 26 April, met die Swellendam Munisipale Advies Forum (SMAF) vergadering op 3 Mei 2022.

Leave a Comment